W dzisiejszym poście nauczymy się jak zmienić systemy zapisów liczbowych. W filmie Excel na luzie odcinek nr 6, przedstawiłem formułę Bila Szysza z okazji 1 kwietnia (prima aprilis). Formuła ta z liczb tworzyła słowa. Używaliśmy do tego funkcji PODSTAWA, która opiera się o systemy liczbowe. W wyżej wymienionym filmie pokazywałem jak to policzyć ręcznie, za pomocą różnych funkcji, takich jak: INDEKS, PODAJ.POZYCJĘ, ILE.WIERSZY (rys. nr 1).

Rys. nr 1 – podgląd rozwiązania odcinka nr 6 Excela na luzie
Rys. nr 1 – podgląd rozwiązania odcinka nr 6 Excela na luzie

Pokazywałem ręczne rozwiązanie, bo nie udało mi się wtedy znaleźć funkcji, która przechodziła by z systemu 36-cio znakowego na standardowy dziesiętny. Temat ten omówimy na podstawie przykładowych danych z rys. nr 2.

Rys. nr 2 – przykładowe dane
Rys. nr 2 – przykładowe dane

Zajmiemy się dziś funkcjami PODSTAWA i DZIESIĘTNA, które dostępne są dla użytkowników od Excela 2013. Mamy nasz standardowy zapis dziesiętny, który ma 10 znaków (0,1,2,3,4,5,6,7,8,9). Istnieją też inne systemy, np. system dwójkowy, którego zapis przedstawiony został na rys. nr 3. W tym systemie używa się do zapisu liczb dwóch znaków: 1 i 0.

Rys. nr 3 – zapis systemu dwójkowego
Rys. nr 3 – zapis systemu dwójkowego

Innym popularnym zapisem jest szesnastkowy, przedstawiony na rys. nr 4. W zapisie tym zaczynają się pojawiać litery jako cyfry.

Rys. nr 4 – zapis systemu szesnastkowego
Rys. nr 4 – zapis systemu szesnastkowego

W maksymalnym, dostępnym dla Excela 36-cio znakowym zapisie, również mamy litery (rys. nr 5).

Rys. nr 5 – zapis systemu 36-cio znakowego
Rys. nr 5 – zapis systemu 36-cio znakowego

W tym zapisie mamy dostępne wszystkie litery z języka angielskiego (bez polskich znaków), dzięki temu można w zabawny sposób budować sobie liczby.

Aby obliczyć słowo PRIMA, możemy użyć funkcji DZIESIĘTNA. Pierwszym argumentem funkcji jest liczba, czyli w naszym przykładzie komórka F2, która w tym zapisie jest liczbą. Drugi argument funkcji to podstawa, czyli jakiego systemu zapisu użyliśmy – u nas 36-cio znakowy. Zapis formuły powinien wyglądać następująco:

=DZIESIĘTNA(F2;36)

Po zatwierdzeniu formuły otrzymamy wynik przedstawiony na rys. nr 6.

Rys. nr 6 – liczba uzyskana z zapisu PRIMA dzięki funkcji DZIESIĘTNA
Rys. nr 6 – liczba uzyskana z zapisu PRIMA dzięki funkcji DZIESIĘTNA

Analogicznie, aby otrzymać wynik dla zapisu APRILIS, wystarczy skopiować formułę na komórkę obok. Otrzymamy wtedy liczby, jakie w zapisie 36-cio znakowym utworzą podane słowa (rys. nr 7).

Rys. nr 7 – słowa PRIMA i APRILIS zapisane jako liczby
Rys. nr 7 – słowa PRIMA i APRILIS zapisane jako liczby

W Excelu istnieją funkcje, które zamieniają zapisy, ale zazwyczaj opierają się na podstawowych systemach (dwójkowy, ósemkowy, szesnastkowy czy dziesiętny), co widać na rys. nr 8.

Rys. nr 8 – funkcje zamieniające systemy zapisu bezpośrednio
Rys. nr 8 – funkcje zamieniające systemy zapisu bezpośrednio

Funkcja DZIESIĘTNA radzi sobie z taką zamianą zapisu od 2 do 36 cyfr. Teraz mamy słowo PRIMA w formie liczby w zapisie dziesiętnym. Naszym celem jest uzyskanie liczby w zapisie ósemkowym. Użyjemy do tego funkcji PODSTAWA. Pierwszym argumentem funkcji jest liczba, czyli komórka z liczbą, która chcemy zamienić (F7). Drugi argument funkcji to podstawa, czyli ilość znaków w systemie, u nas zmieniamy liczbę na zapis ósemkowy, więc musimy odwołać się do komórki E8. Zapis formuły powinien wyglądać następująco:

=PODSTAWA(F7;E8)

Po zatwierdzeniu formuły otrzymamy wynik przedstawiony na rys. nr 9.

Rys. nr 9 – obliczenie zapisu ósemkowego liczby zapisanej w systemie dziesiętnym
Rys. nr 9 – obliczenie zapisu ósemkowego liczby zapisanej w systemie dziesiętnym

Następnie zapis w systemie ósemkowym chcemy przekształcić na zapis w systemie szesnastkowym. Jeśli mamy informację, że to jest zapis ósemkowy i chcemy przekształcić go na szesnastkowy to musimy zrobić dwa kroki. Najpierw musimy zamienić tą liczbę na system dziesiętny za pomocą funkcji DZIESIĘTNA. Zapis jej wyglądać będzie następująco:

=DZIESIĘTNA(F8;E8)

Następnie uzyskaną z funkcji DZIESIĘTNA liczbę, musimy zamienić na liczbę w systemie szesnastkowym za pomocą funkcji PODSTAWA. Jako pierwszy argument wpisujemy wynik funkcji DZIESIĘTNA, a drugi argument to odwołanie do komórki E9. Zapis funkcji powinien wyglądać następująco:

=PODSTAWA(DZIESIĘTNA(F8;E8);E9)

Po zatwierdzeniu formuły otrzymamy wynik przedstawiony na rys. nr 10.

Rys. nr 10 – liczba w zapisie ósemkowym przekształcona na liczbę w systemie szesnastkowym
Rys. nr 10 – liczba w zapisie ósemkowym przekształcona na liczbę w systemie szesnastkowym

Mając stworzoną formułę, możemy się pobawić tymi zapisami zmieniając ilość znaków w systemie z 16 na inne np. 2 czy 4. 

Podsumowując, dzięki funkcjom DZIESIĘTNA i PODSTAWA, możemy zmieniać zapisy liczbowe na systemy o różnej ilości cyfr.


Książka Mistrz Excela + promo na 35 urodziny

Chcę Cię poinformować, że w końcu udało mi zebrać środki i dopiąć wszystkich formalności, żeby powstało II wydanie mojej książki Mistrz Excela (zostałem wydawcą)
II wydanie jest wzbogacone o rozdział (nr 22) wprowadzający w genialny dodatek (Power Query) do Excela służący do pobierania, łączenia i wstępnej obróbki danych z wielu źródeł.

Książka Mistrz Excela to historia Roberta, który musi poznać dobrze Excela na potrzeby nowej pracy. Książka jest napisana w formie rozmów Roberta z trenerem, dzięki temu jest przystępniejsza w odbiorze niż standardowe książki techniczne pisane językiem "wykładowym".

Rozmowy zostały podzielone na 22 tematyczne rozdziały, które krok po kroku wprowadzają Cię w tajniki Excela. Robert zaczyna naukę od poznania ciekawych aspektów sortowania i filtrowania danych w Excelu, przechodzi przez formatowanie warunkowe, tabele przestawne, funkcje wyszukujące i wiele innych tematów, by na koniec poznać wstępne informacje o VBA i Power Query.
A wszystko to na praktycznych przykładach i z dużą ilością zdjęć.

Żebyś mógł śledzić postępy Roberta, do książki dołączone są pliki Excela, na których pracuje Robert.

Aktualnie w promocji urodzinowej możesz mieć Mistrza Excela w obniżonej cenie, jeśli tylko wpiszesz kod 35URODZINY
https://exceliadam.pl/produkt/ksiazka-mistrz-excela

Na powyższej stronie znajdziesz dokładniejszy opis książki, opinie osób, które kupiły I wydanie oraz podgląd pierwszego rozdziału książki, żeby upewnić się, czy forma rozmów przy nauce Excela jest dla Ciebie.
Jeśli książka Ci się spodoba poinformuj o niej swoich znajomych. 

W ramach promocji na moje 35 urodziny możesz też mieć każdy z moich kursów wideo na Udemy za zaledwie 35 zł. Linki do kursów zamieszczam poniżej. W każdym kursie są udostępnione filmy do podglądu, byś mógł się przekonać czy dany kurs jest dla Ciebie.

Power Query
https://www.udemy.com/course/mistrz-power-query/?couponCode=35URODZINY

Mistrz Excela
https://www.udemy.com/mistrz-excela/?couponCode=35URODZINY

Dashboardy
https://www.udemy.com/course/excel-dashboardy/?couponCode=35URODZINY

Mistrz Formuł
https://www.udemy.com/course/excel-mistrz-formul/?couponCode=35URODZINY

VBA
https://www.udemy.com/course/excel-vba-makra/?couponCode=35URODZINY

Microsoft Power BI
https://www.udemy.com/course/power-bi-microsoft/?couponCode=35URODZINY

Książka Mistrz Excela reklama