W dzisiejszym poście kontynuujemy rozwiązywanie zadań z Matury z informatyki 2018, zajmiemy się rozwiązaniem zadania nr 5.3 w Power Query. Treść zadania została przedstawiona na rys. nr 1.

rys. nr 1 - treść zadania 5.3 z informatyki z Matury 2018
rys. nr 1 — treść zadania 5.3 z informatyki z Matury 2018

Zadanie polega na stworzeniu zostawienia wpływów wody do zbiornika retencyjnego w kolejnych miesiącach roku 2008. Zaczynamy od włączenia sobie okna Zapytania i połączenia, aby mieć dostęp do wcześniej wczytanych danych (które załadowaliśmy sobie do rozwiązania poprzednich zadań). Rys. nr 2.

rys. nr 2 - polecenie Zapytania i połączenia
rys. nr 2 — polecenie Zapytania i połączenia

Klikamy na nazwę zapytania Woda, gdzie mamy wczytane dane z pliku tekstowego zawierającego ilości dopływającej wody do zbiornika retencyjnego. Otworzy nam się Edytor zapytań Power Query z wczytanymi danymi, przedstawionymi na rys. nr 3.

rys. nr 3 - edytor zapytań z wczytanymi danymi
rys. nr 3 — edytor zapytań z wczytanymi danymi

Po raz kolejny będziemy się odwoływać do danych z tego zapytania, czyli klikamy prawym przyciskiem myszy na nazwę zapytania Woda a następnie z podręcznego menu wybieramy polecenie Odwołanie (rys. nr 4).

rys. nr 4 - ścieżka dostępu do polecenia Odwołanie
rys. nr 4 — ścieżka dostępu do polecenia Odwołanie

Będziemy pracować na zapytaniu woda(2). Interesuje nas konkretny rok (2008) i podział na miesiące. W pierwszej kolejności wyciągniemy numer miesiąca z daty, czyli rozwijamy polecenie Data (punkt 2 na rys. nr 5) z karty Dodaj kolumnę (punkt 1), następnie rozwijamy polecenie Miesiąc (punkt 3) i wybieramy polecenie Miesiąc (punkt 4).

rys. nr 5 - ścieżka dostępu do polecenia Miesiąc
rys. nr 5 — ścieżka dostępu do polecenia Miesiąc

Otrzymamy dane z nową kolumną zawierającą numer miesiąca w roku przedstawione na rys. nr 6.

rys. nr 6 - Tabela z nową kolumną z numerem miesiąca
rys. nr 6 — Tabela z nową kolumną z numerem miesiąca

W kolejnym etapie interesuje nas rok – potrzebujemy danych tylko z roku 2008. W tym celu rozwijamy polecenie Data (punkt 2 na rys. nr 7) z karty Przekształć (punkt 1), a następnie rozwijamy polecenie Rok (punkt 3) i wybieramy polecenie Rok (punkt 4).

rys. nr 7 - ścieżka dostępu do polecenia Rok
rys. nr 7 — ścieżka dostępu do polecenia Rok

Otrzymamy przekształcone dane w kolumnie Data przedstawione na rys. nr 8.

rys. nr 8 - Dane z przekształconą kolumną Data
rys. nr 8 — Dane z przekształconą kolumną Data

Na tym etapie możemy przefiltrować dane w kolumnie Data. Klikamy ikonkę z trójkącikiem przy nazwie kolumny Data, a następnie zaznaczamy checkbox przy roku 2008. Tak ustawiony parametr filtru zatwierdzamy przyciskiem OK (rys. nr 9).

rys. nr 9 - filtrowanie danych w kolumnie Data
rys. nr 9 — filtrowanie danych w kolumnie Data

Otrzymamy dane zawierające tylko rok 2008. Możemy ponadto zmienić kolejność kolumn, czyli przeciągnąć nową kolumnę o nazwie Miesiąc w miejsce za kolumną Data. Otrzymamy uporządkowane dane przedstawione na rys. nr 10.

rys. nr 10 - uporządkowane dane
rys. nr 10 — uporządkowane dane

Ponadto zmieniamy nazwę kolumny Data na Rok. Kolejny etap będzie polegał na pogrupowaniu danych miesiącami. Dodatkowo potrzebujemy wiersza z podsumowaniem, co w Power Query jest trudniejsze niż standardowo w Excelu. Aby ułatwić sobie zadanie zduplikujemy to, co do tej pory zrobiliśmy, czyli klikamy prawym przyciskiem myszy na nazwę zapytania woda(2) i z podręcznego menu wybieramy polecenie Duplikuj (rys. nr 11).

rys. nr 11 - polecenie Duplikuj
rys. nr 11 — polecenie Duplikuj

Otrzymamy kolejne zapytanie o nazwie woda(3). W zapytaniu woda (2) zrobimy grupowanie po kolumnach Rok i Miesiąc. W tym celu zaznaczamy kolumny Rok i Miesiąc przytrzymując klawisz Ctrl, następnie wybieramy polecenie Grupowanie według z karty Narzędzia główne (rys. nr 12).

rys. nr 12 - ścieżka dostępu do polecenia Grupowanie według
rys. nr 12 — ścieżka dostępu do polecenia Grupowanie według

Otworzy nam się okno grupowania według, gdzie dzięki temu że zaznaczyliśmy dwie kolumny mamy od razu grupowanie zaawansowane. W polu Operacja wybieramy polecenie Suma, w polu Kolumna wybieramy Woda m3, natomiast w polu Nazwa nowej kolumny wpisujemy Przypływy. Tak ustawione parametry grupowania zatwierdzamy przyciskiem OK (rys. nr 13).

rys. nr 13 - parametry Grupowania danych
rys. nr 13 — parametry Grupowania danych

Otrzymamy pogrupowane (zsumowane) dane według miesięcy przedstawione na rys. nr 14. Tabela zawiera w kolumnie Przypływy ilość wody jaka wpływa do zbiornika retencyjnego w poszczególnych miesiącach roku 2008.

rys. nr 14 - Pogrupowane dane w kolumnie Przypływy
rys. nr 14 — Pogrupowane dane w kolumnie Przypływy

Analogiczne działanie wykonamy w zapytaniu woda(3), ale tutaj zrobimy podsumowanie po całym roku. Zaznaczamy tylko kolumnę Rok, następnie wybieramy polecenie Grupowanie według z karty Narzędzia główne (jak na rys. nr 12).

Otworzy nam się okno Grupowania według z typem grupowania podstawowym. W polu Operacja wybieramy Sumę, w polu Kolumna wybieramy kolumnę Woda m3, natomiast w polu Nazwa Nowej kolumny wpisujemy Przypływy. Tak ustawione parametry grupowania zatwierdzamy przyciskiem OK (rys. nr 15).

rys. nr 15 - parametry Grupowania według
rys. nr 15 — parametry Grupowania według

W zapytaniu woda(3) otrzymamy podsumowane dane po cały roku 2008 przedstawione na rys. nr 16.

rys. nr 16 - dane pogrupowane według roku (zsumowane)
rys. nr 16 — dane pogrupowane według roku (zsumowane)

Teraz możemy sobie dołączyć zapytania, w tym celu wybieramy polecenie Dołącz zapytania z karty Narzędzia główne (rys. nr 17).

rys. nr 17 - ścieżka dostępu do polecenia Dołącz zapytania
rys. nr 17 — ścieżka dostępu do polecenia Dołącz zapytania

Do zapytania z podsumowaniem po roku i miesiącach (woda(2)) dołączamy zapytanie z podsumowaniem po roku (woda(3)). Otworzy nam się okno Dołączanie, gdzie w polu Tabela do dołączenia wybieramy zapytanie woda(3). Nasz wybór zatwierdzamy przyciskiem OK (rys. nr 18).

rys. nr 18 - okno dołączania zapytań
rys. nr 18 — okno dołączania zapytań

Dzięki temu, że w obu zapytaniach nazwaliśmy tak samo kolumnę z podsumowaniem (Przypływy) to Power Query automatycznie połączył te kolumny w jedną. Otrzymamy połączone zapytania przedstawione na rys. nr 19.

rys. nr 19 - połączone dane z dwóch zapytań
rys. nr 19 — połączone dane z dwóch zapytań

W kolumnie Miesiąc dla podsumowania po roku otrzymaliśmy wartość null, ponieważ tej kolumny nie było w naszym podsumowaniu w zapytaniu woda (3).

Dobrze byłoby zamiast wartości null wpisać np. wartość tekstową suma. W Power Query pojawia się problem, ponieważ dane w kolumnie Miesiąc zostały określone jako typ liczbowy i kiedy podejmiemy próbę wpisania tekstu to Power Query będzie zgłaszał sprzeciw. W cely wyjaśnienia problemu wybieramy polecenie  Zamienianie wartości  z karty Narzędzia główne (rys. nr 20).

rys. nr 20 - ścieżka dostępu do polecenia Zamienianie wartości
rys. nr 20 — ścieżka dostępu do polecenia Zamienianie wartości

Otworzy nam się okno Zamieniania wartości, gdzie w polu Wartość do znalezienia wpisujemy null, natomiast w polu Zamień na wpisujemy Suma. Jeśli spróbujemy zatwierdzić tę zmianę przyciskiem OK, Power Query zaprotestuje, co widać na rys. nr 21.

rys. nr 21 - parametry zamieniania wartości
rys. nr 21 — parametry zamieniania wartości

Musimy anulować okno Zamieniania wartości. Poradzić sobie tutaj możemy zmieniając typ danych w kolumnie Miesiąc, czyli klikamy na ikonkę 123 przy nazwie kolumny Miesiąc i wybieramy typ danych Tekst (rys. nr 22).

rys. nr 22 - zmiana typu danych na tekst
rys. nr 22 — zmiana typu danych na tekst

Po takiej zmianie po raz kolejny wybieramy polecenie  Zamienianie wartości  z karty Narzędzia główne (jak na rys. nr 20). Otworzy nam się okno Zamieniania wartości, gdzie już bez problemu możemy wpisać parametry jak na rys. nr 21 i zatwierdzić je przyciskiem OK. Otrzymamy dane przedstawione na rys. nr 23.

rys. nr 23 - zamienione wartości w danych
rys. nr 23 — zamienione wartości w danych

Tak przygotowane dane możemy załadować do Excela, w tym celu wybieramy polecenie Zamknij i załaduj do z karty Narzędzia główne (rys. nr 24).

rys. nr 24 - polecenie Zamknij i załaduj do
rys. nr 24 — polecenie Zamknij i załaduj do

Otworzy nam się okno Importowania danych w Excelu. Ponieważ mamy dwa zapytania nie możemy ich od razu wstawić do Istniejącego arkusza, dlatego wybieramy opcję Utwórz tylko połączenie i zatwierdzamy nasz wybór przyciskiem OK (rys. nr 25).

rys. nr 25 - okno Importowania danych
rys. nr 25 — okno Importowania danych

W panelu bocznym Zapytania i połączenia mamy wszystkie zapytania wczytane jako połączenie. Aby wiedzieć, które zapytanie jest tym właściwym klikamy na zapytanie woda (2) i przechodzimy do edytora zapytań Power Query, gdzie zmieniamy jego nazwę w polu Nazwa na Woda 5_3. Następnie kolejny raz musimy załadować dane do Excela za pomocą polecenia Zamknij i załaduj z karty Narzędzia główne. Zapytanie załaduje się jako połączenie. Na tym etapie z okienka Zapytań i połączeń możemy załadować to konkretne zapytanie klikając na mnie prawym przyciskiem myszy a następnie wybrać polecenie Załaduj do (rys. nr 26).

rys. nr 26 - polecenie Załaduj do
rys. nr 26 — polecenie Załaduj do

Otworzy nam się po raz kolejny okno Importowania danych, gdzie tym razem możemy wybrać sposób wyświetlania danych w skoroszycie jako Tabela oraz wskazać konkretną komórkę w istniejącym arkuszu. Tak ustawione parametry zatwierdzamy przyciskiem OK (rys. nr 27).

rys. nr 27 - okno Importowania danych
rys. nr 27 — okno Importowania danych

Otrzymamy dane wczytane do Excela przedstawione na rys. nr 28.

rys. nr 28 - Dane wczytane do Excela
rys. nr 28 — Dane wczytane do Excela

Dla lepszej prezentacji danych możemy zmienić formatowanie w kolumnie Przypływy. Korzystając ze skrótu klawiszowego Ctrl+1 otwieramy okno Formatowania komórek. Przechodzimy na Kategorię Liczbowe, a następnie ustawiamy 0 miejsc po przecinku i zaznaczamy checkbox przy opcji Użyj separatora. Tak ustawione parametry formatowania zatwierdzamy przyciskiem OK (rys. nr 29).

rys. nr 29 - Formatowanie komórek
rys. nr 29 — Formatowanie komórek

Kolejnym etapem zadania jest stworzenie wykresu przypływów wody do zbiornika retencyjnego. Zaznaczamy dane z kolumny Przypływy, ale bez komórki podsumowującej dla całego roku a następnie wybieramy wykres kolumnowy z karty Wstawianie (rys. nr 30).

rys. nr 30 - ścieżka dostępu do polecenia wykres kolumnowy
rys. nr 30 — ścieżka dostępu do polecenia wykres kolumnowy

Pierwszą rzeczą jaką poprawimy na standardowym wykresie, będzie pogrubienie kolumn. Zaznaczamy serie na wykresie, a następnie korzystając ze skrótu klawiszowego Ctrl+1, otworzymy panel Formatowania serii danych, gdzie możemy zmienić szerokość odstępu między seriami (rys. nr 31).

rys. nr 31 - Formatowanie serii danych
rys. nr 31 — Formatowanie serii danych

W kolejnym etapie musimy zmienić tytuł wykresu, czyli klikamy dwukrotnie na napis Tytuł wykresu i zmieniamy jego nazwę na Przypkywy Wirki w roku 2008 [m3]. Aby w Excelu uzyskać indeks górny musimy napisać normalną 3, następnie ją zaznaczyć i korzystając ze skrótu klawiszowego Ctrl+1, otworzyć okno Czcionki, gdzie zaznaczmy check box przy opcji Indeks górny (rys. nr 32).

rys. nr 32 - indeks górny w oknie czcionka
rys. nr 32 — indeks górny w oknie czcionka

Ponadto potrzebujemy na wykresie zamieścić informacje przy osiach (co przedstawiają dane osie). Od Excela 2013 klikamy na ikonę + w rogu wykresu i zaznaczamy checkbox przy opcji Tytuły osi (rys. nr 33).

rys. nr 33 - Elementy wykresu (tytuły osi)
rys. nr 33 — Elementy wykresu (tytuły osi)

Tytuły osi wstawiają się jako domyślne, czyli musimy je sami odpowiednio zmienić. Klikamy dwukrotnie na tytuł osi i wpisujemy dla osi pionowej Woda m3, natomiast dla osi poziomej Nr miesiąca. Otrzymamy poprawny wykres przedstawiony na rys. nr 34

rys. nr 34 - poprawiony wykres Przypływów do zbiornika retencyjnego
rys. nr 34 — poprawiony wykres Przypływów do zbiornika retencyjnego

Książka Mistrz Excela + promo na 35 urodziny

Chcę Cię poinformować, że w końcu udało mi zebrać środki i dopiąć wszystkich formalności, żeby powstało II wydanie mojej książki Mistrz Excela (zostałem wydawcą)
II wydanie jest wzbogacone o rozdział (nr 22) wprowadzający w genialny dodatek (Power Query) do Excela służący do pobierania, łączenia i wstępnej obróbki danych z wielu źródeł.

Książka Mistrz Excela to historia Roberta, który musi poznać dobrze Excela na potrzeby nowej pracy. Książka jest napisana w formie rozmów Roberta z trenerem, dzięki temu jest przystępniejsza w odbiorze niż standardowe książki techniczne pisane językiem "wykładowym".

Rozmowy zostały podzielone na 22 tematyczne rozdziały, które krok po kroku wprowadzają Cię w tajniki Excela. Robert zaczyna naukę od poznania ciekawych aspektów sortowania i filtrowania danych w Excelu, przechodzi przez formatowanie warunkowe, tabele przestawne, funkcje wyszukujące i wiele innych tematów, by na koniec poznać wstępne informacje o VBA i Power Query.
A wszystko to na praktycznych przykładach i z dużą ilością zdjęć.

Żebyś mógł śledzić postępy Roberta, do książki dołączone są pliki Excela, na których pracuje Robert.

Aktualnie w promocji urodzinowej możesz mieć Mistrza Excela w obniżonej cenie, jeśli tylko wpiszesz kod 35URODZINY
https://exceliadam.pl/produkt/ksiazka-mistrz-excela

Na powyższej stronie znajdziesz dokładniejszy opis książki, opinie osób, które kupiły I wydanie oraz podgląd pierwszego rozdziału książki, żeby upewnić się, czy forma rozmów przy nauce Excela jest dla Ciebie.
Jeśli książka Ci się spodoba poinformuj o niej swoich znajomych.

W ramach promocji na moje 35 urodziny możesz też mieć każdy z moich kursów wideo na Udemy za zaledwie 35 zł. Linki do kursów zamieszczam poniżej. W każdym kursie są udostępnione filmy do podglądu, byś mógł się przekonać czy dany kurs jest dla Ciebie.

Power Query
https://www.udemy.com/course/mistrz-power-query/?couponCode=35URODZINY

Mistrz Excela
https://www.udemy.com/mistrz-excela/?couponCode=35URODZINY

Dashboardy
https://www.udemy.com/course/excel-dashboardy/?couponCode=35URODZINY

Mistrz Formuł
https://www.udemy.com/course/excel-mistrz-formul/?couponCode=35URODZINY

VBA
https://www.udemy.com/course/excel-vba-makra/?couponCode=35URODZINY

Microsoft Power BI
https://www.udemy.com/course/power-bi-microsoft/?couponCode=35URODZINY

Książka Mistrz Excela reklama